23 May 2023


Racism in Australia


प्रगत देश म्हटलं की प्रकर्षाने आपल्याला दिसतात (आणि दाखवल्या जातात) त्यातल्या प्रगतीच्या पाऊलखुणा. उंचच उंच बिल्डिंग , गुळगुळीत रस्ते , सुटसुटीत transport व्यवस्था , सामान्य व्यवहारातील शिस्त,लोकांची अदब, स्वच्छ्ता ,अगदी जंगलातही सापडतील अशी सुबक आणि निर्मळ toilets, खाण्या पिण्याच्या अजब सवयी अन् अवास्तव वाटावं असं आभाळ. असा देश या स्तरावर पोचायचं reasoning बऱ्याचदा डार्क असतं आणि आपल्यापर्यंत तो इतिहास सहज पोचणार नाही याची भक्कम रचना तिथल्या राज्यकर्त्यांनी किंवा सिस्टीम ने करून ठेवलेली असते.
जालियनवाला इथल्या भीषण हत्याकांडाची अजूनही ब्रिटिशांनी अधिकृत माफी मागितलेली नाही.अमेरिकेतही त्यांच्या white settlers ने तद्देशिय इंडियन्स चा पाशवी नरसंहार घडावला आहे. काळीज पिळवटून टाकणाऱ्या pogroms तर भारतीयांनी भारतातही घडल्या/घडवल्या आहेत आणि त्याबद्दल सामान्यतः ब्र ही काढला जाऊ नये अशी दहशत निर्माण केलेली आहे.
ऑस्ट्रेलिया हा त्याच ब्रिटिशांच्या कॉमनवेल्थ चा एक भाग. इथल्या स्थापत्यावर, इथल्या घडणावळीवर आणि इथल्या इतिहासावर ब्रिटिशांची भक्कम छाप आहे. इथली जमीन काबीज करायची म्हणजे त्यांनाही इथल्या native aboriginals शी संघर्ष करावा लागला आहे. आणि हा संघर्ष वसाहतवादी जमाती करतात तसा एकतर्फी आणि निर्घृण आहे.
असा हा रक्तरंजित इतिहास आपल्याला त्यातल्या बीभत्स तपशिलासह कॅनबरातल्या museum मध्ये पाहायला मिळतो.
हा सुधा आपला इतिहास आहे, आणि इतिहास असं म्हणतात की विजेते लिहतात, हा विरोधाभास आपल्याला ऑस्ट्रेलियात पाहायला मिळतो.
या मुळे इथल्या सरकारचं विशेष कौतुक वाटतं. २००८ मध्ये सरकारनी या नरसंहाराची रीतसर माफी मागितली आहे आणि शिवाय त्या गोष्टीचा उल्लेख प्रत्येक वर्षी 13 फेब्रुवारीला केला जातो. शिवाय तुम्ही कधीही कुठल्याही सार्वजनिक कार्यक्रमात किंवा शो मध्ये गेलात , तर "ही जमीन आमची नसून इथल्या मूळ निवाशांची असून आम्ही इथले custodians आहोत, आणि भविष्यातही custodians बदलणार आहेत" याची जाणीव करून देण्यात येते.
Racism असतोच , छोट्या छोट्या गोष्टीतून तो जाणवत असतो . "मी racist नाही पण..." अशी जेव्हा सुरुवात कुणी करतं तेव्हा racism चा अलार्म वाजला असं समजावं. "आम्ही आणि ते" अशी जेव्हा कुणी स्वतःची ओळख करून देतं तेव्हा समजावं की ही व्यक्ती वंशद्वेषाच्या सोप्या मार्गावर चालू लागलीये.
परंतु हे सर्व करताना "तुमच्या पूर्वजांनी हे पाप केलंय, तुम्ही त्याची परतफेड करा" हा त्याच प्रकारचा सूड आहे.
प्रगत असण्याचा एक चांगला अनुभव ऑस्ट्रेलियाने दिला याचा मला सुखद धक्का बसलाय!



Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Review : The Crown

Image
 The Crown  --Netflix I remember vividly, when I was in school we had to write an inspiring or often mundane quote on the black board , every day! Often we struggled to find a good one to go on the top. There was no internet ,no smart phones, computers or abundance of information channels, from where we could pull it off and display it as "extensive research". Mostly it would be trips to the library and digs into Shakespeare, Dickens , Shelley , Keats or Byron , for crying out loud! It's another story that most of the times those trips turned out about stealing centrefolds of Maradona, Baggio , Steffi or Edberg, from"SportStar" magazine. I remember once writing "A faint heart never won a fair lady" (which now I realise was so wrong on so many levels) and getting mixed responses from various teachers when they had their period. Most of it was "There's still time for that" . One teacher went ahead and erased that but not before giving me an...
Read more

Review : The Great Indian Kitchen

Image
  #TheGreatIndianKitchen -- Amazon prime video फेमिनिसम! मला या उक्तीची ओळख अगदी हल्ली हल्लीच झाली असे म्हणायला हरकत नाही. काय होतं फेमिनिसम माझ्यासाठी? मानवाधिकार, मानवी हक्क संरक्षण इत्यादी पश्चिमात्य विचारधारांप्रमाणे भारतात आश्रयास आलेल्या चैनी पाश्चिमात्यांच्या विघातक व विद्रोही सवयी. लहान असताना माझ्या आई वडिलांना सगळी कामं वाटून घेताना खरंतर मी पाहिलं होतं पण बहुदा ही कामं तुझी (म्हणजे माझी) नाहीतच , तू अभ्यास कर या परिस्थितीजन्य फर्माना किंवा प्रेमापोटी मी ती कामं किंवा स्वयंपाक करण्याच्या भानगडीत कधी पडलो नाही, अभ्यास मात्र केला. शिवाय त्यावेळी जवळच्या नातेवाईकांच्या किंवा शेजारी-पाजारी आवर्जून, पुरुष अथ वा स्त्रीसत्ताक प्रणालीच नजरेला जाणवली. Neutral असं नव्हतंच काही. त्या कारणामुळे फेमिनिसम lightyears लांब होतं माझ्या पासून. माझ्या लग्नाच्या दुसऱ्या दिवशी मी आमची बेडरूम झाडत होतो , तेव्हा माझी एक काकू मला चिडवण्याच्या हेतूने खोचकपणे म्हणाली होती की हा चांगलाच सुधारला दिसतोय ,की बायकोने झाडू दिला हातात? तेव्हा आतून मला तिचा केवळ रागच आलेला नव्हता तर मला तेव्हा स्वतःची थोड...
Read more
 5 Feb 2024 Ignoring abuse is a crime! दोन एक आठवड्यापूर्वीची गोष्ट.स्थळ वेस्टेंड थिएटर समोरचा SGS मॉल. दोन मित्र आणि मी , त्यांची खरेदी संपवून बाहेर थांबलो होतो. साधारण 5pm ची वेळ आणि त्यात weekday असल्याने गर्दीही तुरळकच होती. बाहेर रिक्षावाले आपली रिक्षा लायनीला लावून गप्पा मारत उभे होते. शेजारीच दोन तीन भिकारी पोरं काहीतरी विकत होती. म्हणजे purse बिर्स असं काहीतरी. बाहेर येणाऱ्या बायका पोरी त्यांचे probable गिऱ्हाईक! सहसा मॉल मध्ये खरेदीला आलेला व्यक्ती क्वचीतच असं बिन ब्रँडी माल घेते हे माझं generalisation. त्यामुळे त्या पोरांना मार्केटिंग साठी थोडा जास्तच effort घ्यावा लागत होता. त्यातच एक दहा बारा वर्षाचं पोरगं एका बाईला विनवणी करायला लागलं, म्हणजे तिला हात लावून "मॅडम लो ना , सस्ता देता हू" वगैरे आणि तश्यात तोल जाऊन ती बाई पडता पडता वाचली. तडक एक समाजसेवक रिक्षावाला तावातावाने आला आणि त्या कवळ्या पोराचं बकोट पकडुन त्याला सौम्य शिवीगाळ करायला लागला.ते पोरगं पण रस्त्यावरच वाढलं होतं. ते पण उलट उत्तरं देत बसलं आणि शब्दाला शब्द वाढत गेला आणि काही समजायच्या आत त्या समाजसे...
Read more